top of page

Petrol Fiyatlarında Şok Artış

Pazar gecesi piyasalar OPEC+ ülkelerinin petrol üretim kesintisi kararı ile şaşkınlığa uğradı. Karara Suudi Arabistan öncülük ediyor. Suudiler petrol üretimini günlük 500 bin varil azaltacak. Geri kalan OPEC+ üyelerinin de katılımı ile Mayıs ayından itibaren yıl sonuna kadar günlük kesinti 1 milyon varili aşacak. Temmuz’da Rusya’nın da mevcut üretim düşürme programının genişlemesi ile petrol arzında düşüş günlük 1,6 milyon varile ulaşacak. (1)

Petrol fiyatları haber üzerine sıçrama yaptı. Brent petrol fiyatı %5’e yakın tırmanışla 81,6 dolara yükseldi. Ancak diğer piyasalar bu ani fiyat yükselişine pek tepki vermedi. Yazıyı kaleme aldığım saatlerde SP500 vadelileri -%0,15, Nasdaq futures -%0,7, DXY Dolar Endeksi -%0,22 ile seyrediyordu. Altın %1 artarken, Bitcoin haber ile 27600’lere düşse de sonradan 28250 dolar seviyelerini tekrar yakaladı.

Piyasa petrolde sıçramaya neden büyük tepki vermedi? Çünkü yatırımcılar dünya genelinde talebin zaten düşük seyredeceğini fiyatlıyor. Türev işlemlerde ABD’nin Temmuz ayından itibaren ekonomik durgunluğa girip faiz indirimine gitme olasılığı yüksek ihtimal olarak satın alınmış durumda. (2)

Piyasalar en azından şimdilik petrol fiyatlarındaki sıçramayı çok umursamasa da, olaya jeopolitik açıdan baktığımızda kesinti kararının çok daha derin anlamlara sahip olduğunu görüyoruz.

Biden Yönetimi, Batı Teksas Petrol fiyatı 67-72 dolar bandına indiğinde büyük oranda boşalmış olan stratejik rezervlerini yeni satın almalarla dolduracağına dair başta Suudi Arabistan olmak üzere OPEC+ üyelerine Ekim 2022’de söz vermişti. (3) Mart ayında fiyat Biden’ın belirttiği seviyelere kadar geriledi. Ancak ABD Enerji Bakanı Jennifer Granholm 23 Mart’ta birden çıktı ve 2023’te düşük petrol fiyatlarından faydalanmalarının zor olduğunu, stratejik rezervleri tekrar doldurmanın yıllar süreceğini açıklayıverdi. İşte bu sürpriz hareketin ardından Suudiler, diğer OPEC+ ülkelerini petrol üretimini kısmaya yönlendirdi.

Öte yandan Suudi Arabista’nın Petro-Dolar Rejimine karşı son dönemde attığı önemli adımları da hatırlayalım.

-Riyad Yönetimi ezeli düşmanı İran ile ABD’yi by-pass ederek Çin vasıtası ile barış masasına oturdu (4)

-Petrol ticaretinde dolar dışında Çin parası dahil başka para birimleri kullanmayı değerlendirdiğini açıkladı (5)

-Çin ile ortak, Çin’de yeni rafineri inşaası için 10 milyar dolarlık yatırım planı ilan etti (6)

Suudi Arabistan ABD’ye karşı hamlelerinde yalnız da değil. Birleşik Arap Emirlikleri de (BAE) Riyad’a destek veriyor. 30 Mart’ta Fransa Çin’den dolar yerine yuan ile sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) satın alarak dünyayı adeta şoke etti. Bu anlaşmada satılan LNG, BAE’den temin edildi. (7) Ayrıca Abu Dabi Yönetimi Suudi Arabistan’ın petrolde üretim kesintisi planına da destek veriyor.

Böyle baktığımızda Suudi Arabistan ve Körfez Ülkeleri’nin petrol arzı kesintisi ile adeta ABD’ye karşı bir başkaldırı içinde olduklarını görüyoruz. Petrol üretimini düşürerek fiyatları yukarı itip ABD’yi ve sınırsız dolar rejimini enflasyon ile dolaylı yoldan baskı altına almaya çalışıyorlar.



12 görüntüleme0 yorum

Comments


bottom of page